Audiogram – jak wygląda badanie i co oznaczają wyniki?

Audiometria tonalna i mowy

W subiektywnych badaniach słuchu zastosować można dwa rodzaje audiometrii – tonalną i mowy. Audiometria tonalna przeprowadzana jest w zamkniętej i wyciszonej kabinie. Pacjent zamykany jest w niej i zakłada słuchawki na uszy. Do pomiarów słyszalności dźwięków wykorzystywany jest audiometr. Słyszany przez pacjenta dźwięk jest tonem ciągłym lub przerywanym. W toku badania oceniane jest przewodnictwo powietrzne w zakresie od 125 do 8000 Hz oraz przewodnictwo kostne w zakresie 250-4000 Hz.

Na początku dokonuje się oceny przewodnictwa powietrznego wyższych częstotliwości, a następnie schodzi się coraz niżej. Wyniki badania zapisywane są na bieżąco w postaci graficznej. Audiometria mowy ocenia natomiast poziom słyszenia i rozumienia słów składających się z wielu różnych dźwięków. Podobnie jak w przypadku audiometrii tonalnej badanie przeprowadzane jest w kabinie ciszy, a pacjent ma słuchawki na uszach oraz audiometr. Słyszy zestawy słów monosylabowych, a jego zadaniem jest powtarzanie ich za lektorem.

Jak wygląda audiogram?

Na audiogramie przy audiometrii tonalnej widoczne są krzywe na wykresach. Ucho lewe zaznaczane jest kolorem niebieskim, a prawe – czerwonym. Badane w audiometrii tonalnej przewodnictwo kostne nanosi się na wykres linią przerywaną, a przewodnictwo powietrzne – ciągłą, dla odróżnienia. Graficzna prezentacja wyników audiometrii mowy to również krzywa, nazywana artykulacyjną.

Audiogram ma za zadanie odzwierciedlać zdolność słyszenia na różnych częstotliwościach i przy różnym natężeniu dźwięku. Każdy punkt umieszczony na wykresie reprezentuje najcichszy możliwy dźwięk, jaki pacjent jest w stanie usłyszeć w danej częstotliwości, mierzony w decybelach (dB).

Oś pionowa na audiogramie oznacza natężenie lub głośność dźwięku, ale wartości rosną w dół – co oznacza, że im niżej na osi, tym większe natężenie dźwięku jest potrzebne dla jego usłyszenia. Oś pozioma prezentuje natomiast częstotliwość dźwięków mierzoną w hercach (Hz), przy czym niskie tony są po lewej stronie, a wysokie – po prawej.

Interpretacja wyników audiogramu

W przypadku audiometrii tonalnej, jeśli przewodnictwo kostne zaznaczone linią przerywaną jest tak samo dobre albo lepsze niż przewodnictwo powietrzne oznaczone linią ciągłą, badanie przeprowadzone zostało prawidłowo.

O tym, że pacjent słyszy prawidłowo, świadczy umieszczenie progów słyszenia w zakresie od 0 do 25 dB, bez względu na typ przewodnictwa i wartość częstotliwości.

Wyniki mogą być interpretowane w następujący sposób:

• Przy prawidłowej krzywej przewodnictwa kostnego i nieprawidłowej krzywej przewodnictwa powietrznego można zdiagnozować niedosłuch przewodzeniowy.

• Przy pokrywających się obu krzywych, które jednocześnie odbiegają od normy, rozpoznawany jest niedosłuch odbiorczy.

• Przy nieprawidłowych wartościach dla obu krzywych, które nie nakładają się na siebie, przewodnictwo kostne jest lepsze od przewodnictwa powietrznego.

Krzywe na audiogramie, w przypadku audiometrii mowy, różnią się w zależności od występującego niedosłuchu. Wyznacza się:

• Próg rozumienia mowy – natężenie w dB, przy którym pacjent powtarza połowę słyszanych słów.

• Próg wykrywania mowy – natężenie, kiedy badany słyszy połowę słów, ale nie rozumie ich i nie jest w stanie ich powtórzyć.

• Próg dyskryminacji – przy najmniejszym natężeniu, kiedy pacjent jest w stanie usłyszeć i powtórzyć wszystkie słowa.

W celu prawidłowego zinterpretowania audiogramu trzeba zrozumieć jego podstawowe elementy i wiedzieć, które osi reprezentują częstotliwość i głośność dźwięku. Należy znać także symbole, które określają rodzaj i stopień ewentualnego ubytku słuchu.