Reklama

Reklama

[ZDJĘCIA] Tyfus, zbiorowe egzekucje, strzelanie dla zabawy. To miejsce w Kutnie to był horror

Opublikowano: 15 czerwca 2020 07:00
Autor:

UDOSTĘPNIJ NA: UDOSTĘPNIJ NA:

Przeczytaj również:

Wydarzenia Kutno przed II wojną światową liczyło 26 tysięcy mieszkańców, z czego 8 tysięcy stanowiła ludność żydowska. Po wkroczeniu do Kutna wojsk niemieckich, we wrześniu 1939 roku rozpoczął się terror. Ludność żydowską Niemcy uwięzili w getcie na terenie dawnej cukrowni „Konstancja” przy ul. Mickiewicza. Dzisiaj mija równo 80 lat od tego wydarzenia.

Reklama

Podczas okupacji cukrownia była już nieczynna, a jej budynki w znacznym stopniu zdewastowane. Na terenie getta obok zabudowań fabrycznych znajdowało się pięć budynków mieszkalnych. Całość była ogrodzona ceglanym murem, a częściowo płotem z żelaznych sztachet. Ten niewielki obszar, wielkości zaledwie kilku hektarów, przeznaczono na miejsce pobytu około 8 tysięcy Żydów. Prof. Janusz Wróbel w artykule „Żydzi w Kutnie 1939-1942” zamieszczonym w 39 tomie Rocznika Łódzkiego stwierdził, że:

- Gęstość zaludnienia w „Konstancji” była większa niż w getcie łódzkim. Nie ma więc przesady w opinii mieszkańców getta, iż Żydzi kutnowscy, którym dotąd zazdroszczono, znaleźli się w najgorszym położeniu ze wszystkich skupisk, tej grupy narodowościowej, na ziemiach wcielonych do Rzeszy. Niekiedy w materiałach źródłowych można spotkać wręcz stwierdzenia, iż „Konstancja” była obozem dla Żydów – Judenlager Konstancja.

Mieszkańcy getta z braku łóżek spali na pryczach, na podłodze, a niemal każda przestrzeń wykorzystana była jako zbiorowe legowiska, ludzie mieszkali szopach zbitych z desek, dykty i papieru. Warunki sanitarne przedstawiały się fatalnie – w getcie była tylko 1 studnia i 3 ubikacje. Po wodę stały cały czas kolejki. W getcie panował głód, ilość prowiantu była niewystarczająca, a jego jakość wyjątkowo zła.

Szczelne zamknięcie getta i pozbawienie go dodatkowego zaopatrzenia z zewnątrz, poza oficjalnymi dostawami, spowodowało tragiczne następstwa. Głód, ciasnota, fatalne warunki sanitarne i brak leków były przyczynami wielu groźnych chorób. Już wkrótce po zorganizowaniu getta notowano liczne przypadki ropowic, stanów zapalnych i gruźlicy, atakującej głównie dzieci. W styczniu 1941 roku wybuchła epidemia tyfusu, zanotowano około 800 zachorowań w okresie od 23 stycznia do 28 kwietnia, a w pierwszej połowie roku zmarło w Kutnie 412 Żydów. Strzelano do Żydów w getcie „dla zabawy”, podczas ucieczek. Dokonywano również zbiorowych egzekucji, o wielu z nich nie zachowały się źródłowe informacje. Wiadomo jednak, że zabito 15 osób z czego 5 jednego dnia 19 maja 1941 roku o godz. 1230 – w aktach USC w Kutnie znajdują się akta zgonów zgłoszone przez Judenrat.

Żydzi z kutnowskiego getta zostali wywiezieni przez Niemców wiosną 1942 roku do obozu zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem, gdzie wszystkich zamordowali.

- Ciasnota, głód i choroby panujące w „Konstancji” były tak wielkie, że pozwalają zaliczyć to getto do najstraszniejszych miejsc pośredniej eksterminacji ludności żydowskiej na ziemiach polskich wcielonych do III Rzeszy – stwierdza prof. Janusz Wróbel we wspomnianym artykule.

Wraz z likwidacją getta w Kutnie zakończyły się losy kutnowskiej społeczności żydowskiej. Uległ zniszczeniu wielowiekowy dorobek kulturalny, cmentarz i synagoga z końca XVIII wieku. To co ocalało uległo rozproszeniu. Tylko nieliczni pochodzący stąd Żydzi przeżyli wojnę, a ocaleni, którzy powrócili do miasta, także wkrótce je opuścili. W latach powojennych zanikła pamięć o Żydach zamieszkujących nasze miasto, nie pamiętamy także o kulturze tworzonej przez kilkaset lat przez społeczność żydowską.

- Zagłada Żydów, która wydarzyła się na polskiej ziemi, w świadomości historycznej przeważającej części Polaków nie należy ani do historii Polski, ani też nie stanowi części polskiego losu – mówi Bożena Gajewska, prezes Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej. - Próbujemy zmieniać tę sytuację i staramy się przybliżać społeczności Ziemi Kutnowskiej fakty historyczne, które miały miejsce w naszym mieście przed wojną i w czasie okupacji niemieckiej. Dla 1/3 mieszkańców Kutno – tej części, która była narodowości żydowskiej utworzono getto, skąd w swoją ostatnią drogę wyruszyli Żydzi z Kutna i okolic.

Prezes TPZK podkreśla, że towarzystwo corocznie przypomina o kutnowskich Żydach, którzy przez około 500 lat brali udział w tworzeniu historii i kultury Kutna.

- W tym roku z uwagi na pandemię zmuszeni byliśmy zrezygnować z realizacji zadania publicznego pn. „Na krawędzi pamięci…, rzecz o kutnowskich Żydach”, który od 6 lat prowadzimy. Obchody przenieśliśmy do przestrzeni wirtualnej – mówi prezes TPZK. - I choć nie staniemy obok siebie pod murem getta, to wciąż możemy być razem tego dnia. Pamiętajmy o tym, co się zdarzyło… Pamiętajmy o tych, którzy zostali zamordowani bez sensu i bez powodu… Niech pamięć o nich trwa!

Działaniom TPZK patronuje Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich, prezydent Kutna Zbigniew Burzyński i Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi.

- Zależy nam na tym, by mieszkańcy Kutna poznali tragiczne dzieje Żydów stanowiących 1/3 część społeczności miasta. Poznanie bowiem zmniejsza przesądy i fobie, budzi zrozumienie i tolerancję, otwiera wyobraźnię na świat innych ludzi – podkreśla Gajewska. - Przywracamy pamięć o naszej, Polaków i Żydów, wspólnej przeszłości, bo dzisiaj ponosimy odpowiedzialność za to, co robimy z tą przeszłością.

Fotografie pochodzą z archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, Oddział w Łodzi, Sygnatury IPN-Ld-1-1-2-1 do 11. Fotografie getta Konstancja – widok współczesny: Bożena Gajewska.

UDOSTĘPNIJ NA: UDOSTĘPNIJ NA:
wróć na stronę główną

ZALOGUJ SIĘ - Twoje komentarze będą wyróżnione oraz uzyskasz dostęp do materiałów PREMIUM.

e-mail
hasło

Nie masz konta? ZAREJESTRUJ SIĘ Zapomniałeś hasła? ODZYSKAJ JE

Komentarze (8)
  • rok temu | ocena +6 / -6

    Chciałbym to wiedzieć

    I pomyśleć tylko że jeszcze nie tak dawno poseł Tadeusz Woźniak maszerował ramie w ramie z neofaszystami z kutnowskiego ONR a polska policja ochrania marsze neonazistów . Tak się zastanawiam co kieruje takim Błaszczakiem któremu podlega policja defakto " Granatowa "- jak ta z czasów okupacji kolaborująca z Niemcami

    • rok temu | ocena +1 / -1

      weto

      Czy ty znasz historię naszego kraju?Tylko tą prawdziwą nie manipulowaną.Znasz rodzaje cywilizacji oraz choćby historię religii bohaterów tego artykułu?A także ówczesną historię polityki itd.? ...Szczerze bardzo wątpię. ...Także myślę,że nigdy nie zapoznałeś się z diasporami bohaterów artykułów w świecie i tym co sądzą o takich osobach.Nic innego jak pożyteczni i,,,,, .

      • rok temu | ocena +0 / -0

        !

        Próbujesz w ten sposób usprawiedliwić " parasol ochronny " jaki Ziobro ochrania neofaszystów ? Czy może próbujesz tym powiedzieć mi że granatowa policja nie kolaborowała z Niemcami podczas okupacji ? Czy może policja ochraniająca marsze neofaszystów , w której szeregach jest defakto wielu neonazistów ? Rozumie że wszystko to jest nieprawda . Rozumie że odradzający się w Polsce nacjonalizm wspierany przez PiS i kościół katolicki to też nie prawda .

        • rok temu | ocena +0 / -0

          weto

          Tyle wątków,że na pewno nie na odpowiedz w tej formule. ...Ale choćby wątek granatowej policji według badań prof Shlomo Sanda .Wybitnego żydowskiego historyka.Polska Policja granatowa zabijała Polaków pochodzenia żydowskiego po ich odnalezieniu gdy się ukrywali u rodzin polskich,ponieważ gdy dostawali się w ręce Niemców,to natychmiast mówili gdzie się ukrywali.A jaka za to była kara dla polskiej rodziny? ...

    • rok temu | ocena +2 / -2

      mwwdp

      Nie jesteś na bieżąco w temacie, policja nie podlega już ministrowi Blaszczakowi, tylko ministrowi Mariuszowi Kamińskiemu.

      • rok temu | ocena +0 / -0

        !

        To jeszcze gorzej !

  • rok temu | ocena +17 / -17

    Dany

    Zawsze jak mijam Mickiewicza/Majdany i widzę młyny i rampę kolejową to mam ciary... Są rzeczy które człowiekiem wstrząsają, a ja pamiętam opowieści mojej śp babci o tamtym czasie. Nie wolno nam o tym zapomnieć.

  • rok temu | ocena +0 / -0

    piękne fotografie

    Poniżej zdjęcia z kutnowskiego getta: kutno.net.pl/artykuly/aktualnosci,kutnowskie-getto-na-zdjeciach-osobistego-fotografa-hitlera,78642.html