Zgodnie z projektem rozporządzenia skierowanym 5 sierpnia 2026 roku pod obrady rządu, wypłata kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego została zaplanowana na wrzesień 2026 roku. Termin ten stanie się w pełni oficjalny po przyjęciu i ogłoszeniu dokumentu przez Radę Ministrów. Na mocy przepisów ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (art. 6 ust. 4), rząd ma czas na określenie terminu do 31 października danego roku.
Projekt zakłada wejście w życie z dniem następującym po ogłoszeniu. Tak krótkie vacatio legis oparto na art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, co pozwala na sprawne przeprowadzenie wypłat wraz z regularnymi, wrześniowymi świadczeniami. Warunkiem koniecznym do uzyskania wsparcia jest posiadanie prawa do jednego ze świadczeń emerytalno-rentowych na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego wypłatę – w tym przypadku na dzień 31 sierpnia 2026 roku.
Nie tylko seniorzy. Kto jest uprawniony do „czternastki”?
Ustawowe wsparcie nie jest ograniczone wyłącznie do osób w wieku emerytalnym. Zgodnie z przepisami, dodatek przysługuje m.in. pobierającym rentę z tytułu niezdolności do pracy. Według najświeższych danych statystycznych Głównego Urzędu Statystycznego, w 2024 roku świadczenie to pobierało 705,86 tys. osób. W tym gronie znajdują się również osoby młode, które ukończyły 18. rok życia. Mogą one ubiegać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy nawet bez wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, o ile zostały zgłoszone do ubezpieczenia przed 18. rokiem życia lub w ciągu 6 miesięcy od ukończenia szkoły ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej bądź wyższej a do momentu powstania niezdolności do pracy posiadały okresy składkowe i nieskładkowe bez przerw lub z przerwami nieprzekraczającymi 6 miesięcy.
W przypadku renty rodzinnej pobieranej przez kilka osób, przysługuje wyłącznie jedna „czternastka”, która jest dzielona w równych częściach pomiędzy wszystkich uprawnionych członków rodziny.
Ile wynosi czternasta emerytura w 2026 roku?
Wysokość czternastki zależy od wysokości pobieranego świadczenia głównego:
- Pełna kwota (1 978,49 zł brutto) – czyli równowartość najniższej emerytury – trafi do osób, których podstawowe świadczenie na dzień 31 sierpnia 2026 r. nie przekracza 2 900 zł brutto (przed odliczeniami, potrąceniami i zmniejszeniami).
- Zasada „złotówka za złotówkę” – w przypadku świadczeń przekraczających 2 900 zł brutto, czternastka jest pomniejszana o różnicę między kwotą emerytury/renty a progiem 2 900 zł.
Przykład kalkulacji:
Jeżeli emerytura wynosi 3 500 zł brutto, nadwyżka ponad próg to 600 zł (3 500 zł – 2 900 zł). Czternastka wyniesie wówczas 1 378,49 zł brutto (1 978,49 zł – 600 zł).
Ustawodawca zastrzegł, że świadczenie nie jest wypłacane, jeśli jego wyliczona wartość jest niższa niż 50 zł. Oznacza to, że osoby pobierające emeryturę lub rentę w wysokości od ok. 4 830 zł brutto wzwyż nie otrzymają czternastki (przy kwocie 4 830 zł wyliczone świadczenie wynosi 48,49 zł, czyli poniżej progu 50 zł).
Ustawa pozostawia Radzie Ministrów otwartą drogę do podwyższenia wysokości świadczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 26 maja 2023 r., rząd może – uwzględniając kondycję finansów publicznych oraz sytuację społeczno-gospodarczą – wyznaczyć w drodze rozporządzenia kwotę wyższą niż minimalna emerytura. Na wydanie takiego aktu prawnego Rada Ministrów ma czas do 31 października 2026 r. Po raz ostatni z tego mechanizmu skorzystano w sierpniu 2023 roku. Obecnie nie są prowadzone oficjalne prace nad podniesieniem tej kwoty, lecz z punktu widzenia prawa taka zmiana pozostaje w gestii rządu.
Jak otrzymać wyższą wypłatę „na rękę”?
Osoby, których łączne roczne dochody nie przekraczają kwoty wolnej od podatku (30 000 zł), mogą złożyć w ZUS wniosek na formularzu EPD-21 o niepobieranie zaliczek na podatek dochodowy. Pozwoli to otrzymać wyższą kwotę bezpośrednio przy wrześniowej wypłacie. W przypadku braku złożenia tego druku, nadpłacona zaliczka zostanie zwrócona przez urząd skarbowy dopiero przy rocznym rozliczeniu PIT. Warto pamiętać, że u osób z rocznym dochodem powyżej 30 tys. zł złożenie wniosku poskutkuje koniecznością dopłaty podatku w zeznaniu rocznym.
Komentarze (0)