Jeden z najstarszych takich obiektów
Na cmentarz żydowski w Żychlinie wróciła kolejna odnaleziona macewa. Tym razem jest to fragment jednego z najstarszych nagrobków, jakie udało się odzyskać po zniszczeniu nekropolii. Powrót zabytku był możliwy dzięki uważności i empatii anonimowego mieszkańca Żychlina.
- Jest to fragment nagrobka kobiety o imieniu Lea, która zmarła w kwiecie wieku. Nagrobek ten jest jednym z najstarszych odnalezionych po zniszczeniu cmentarza – poinformowała kutnowska regionalistka Bożena Gajewska.
Zachowany fragment macewy został odczytany przez Moshe Zaidemana, który przetłumaczył hebrajską inskrypcję na język angielski. W polskim tłumaczeniu napis brzmi:
- Matka biednych i potrzebujących w Izraelu. Była dobroczyńcą potrzebujących i wszystkich złamanych serc. Córka szlachetnej i znamienitej rodziny. Opłakujcie ją, bo zmarła w połowie swoich dni. Skromna pani Lea, córka rabbi. Naszego nauczyciela, rabbi Zephri (lub Zifri) Ha-Lewi, niech jego światło nadal świeci. Odeszła drugiego dnia miesiąca Aw w roku 5612 (1852 n.e.). Niech jej dusza będzie związana więzami życia wiecznego.
"Mieszkańcy nie są obojętni"
Jak zaznacza Bożena Gajewska, zgodnie z uwagą Witolda Wrzosińskiego należy jednak poprawić imię ojca Lei. Zamiast „Zephri (lub Zifri)” powinno ono brzmieć „Zacharia”.
Odzyskiwanie nagrobków to element szerszych działań prowadzonych na rzecz ratowania cmentarza żydowskiego w Żychlinie. W ostatnim tygodniu maja 2026 roku członkowie Stowarzyszenia Potomków Żydów Polski Centralnej wraz z wolontariuszami z USA i Żychlina oraz osadzonymi z Zakładu Karnego w Garbalinie porządkowali teren nekropolii. W akcję zaangażowały się również firma Active Energy Ryszard Kasztelan, Gmina Żychlin oraz Forum for Dialogue.
- A teraz na teren tej nekropolii wraca następny nagrobek. Myślę, że to nie przypadek, myślę, że mieszkańcy Żychlina są empatycznymi i uważnymi ludźmi, nieobojętnymi w kwestii przywracania szacunku do zmarłych pochowanych na tym cmentarzu - podkreśla Bożena Gajewska.
Obecnie na cmentarzu żydowskim w Żychlinie znajduje się zaledwie kilkanaście odzyskanych macew, zachowanych jedynie we fragmentach. Każda z nich stanowi cenny materialny ślad po wielowiekowej obecności społeczności żydowskiej w mieście i przypomina o historii miejsca, które przez lata ulegało zniszczeniu.
Komentarze (0)