Rosja, wojna i cyberataki: najpoważniejsze współczesne zagrożenia
W opublikowanym przez Komisję Europejską dokumencie jasno wskazano, że skala i charakter zagrożeń znacznie się zmieniły. Dziś nie chodzi już wyłącznie o kataklizmy naturalne, ale także o wojnę informacyjną, sabotaże, cyberataki i zakłócenia w dostępie do podstawowych usług publicznych. Szczególnie podkreślono rolę Federacji Rosyjskiej jako sprawcy wielu incydentów o charakterze destabilizacyjnym.
Unia Europejska ostrzega przed możliwymi atakami na infrastrukturę krytyczną – w tym energetyczną, telekomunikacyjną i transportową. W scenariuszu ataku hybrydowego nawet chwilowa niewydolność tych systemów może skutkować paraliżem społecznym i ekonomicznym. Dlatego państwa członkowskie powinny podejmować działania wyprzedzające – zarówno na poziomie instytucjonalnym, jak i obywatelskim.
Trzy dni, które mogą zadecydować o wszystkim
Jednym z kluczowych elementów strategii „Unii Gotowości” jest apel skierowany do mieszkańców całej Wspólnoty: każdy powinien mieć w domu zapasy podstawowych środków przetrwania na co najmniej 72 godziny. Mowa tu o jedzeniu, wodzie pitnej oraz lekach – niezbędnych do przeżycia pierwszych dni po wystąpieniu poważnego kryzysu.
Zgodnie z danymi z badania Eurobarometru, aż połowa obywateli UE przyznaje, że po trzech dniach nie miałaby już dostępu do żywności ani czystej wody. To zatrważające statystyki, które Komisja Europejska chce zmienić poprzez kampanie informacyjne i działania edukacyjne.
Jak wyjaśniają unijne źródła, „chodzi o to, by ludzie wiedzieli, jak się zachować, kiedy zaczną wyć syreny alarmowe”. W pierwszych godzinach kryzysu służby mogą być przeciążone, a dostęp do sklepów i aptek poważnie utrudniony – dlatego indywidualne przygotowanie nabiera ogromnego znaczenia.
Edukacja odporności od dzieciństwa
Z myślą o długofalowej zmianie podejścia do bezpieczeństwa, Komisja Europejska planuje wdrożyć naukę reagowania na sytuacje kryzysowe do systemu edukacji. Zajęcia dotyczące gotowości mają trafić do szkół podstawowych i średnich. Będą one obejmować wiedzę na temat tego, jak się zachować w czasie klęsk żywiołowych, pandemii, pożarów czy cyberataków.
Strategia zakłada, że wyrobienie prawidłowych nawyków już u najmłodszych pozwoli w przyszłości lepiej radzić sobie z realnymi zagrożeniami, jednocześnie budując odporność emocjonalną i umiejętność filtrowania fałszywych informacji w przestrzeni publicznej.
Wielozadaniowa infrastruktura w służbie cywilnej i wojskowej
Nowa polityka gotowości obejmuje nie tylko edukację i zapasy, lecz również nowoczesne podejście do planowania infrastruktury. Komisja zachęca do inwestowania w rozwiązania „podwójnego zastosowania” – takie, które w czasie pokoju służą cywilom, a w sytuacjach kryzysowych mogą zostać wykorzystane do celów wojskowych.
Dotyczy to m.in. autostrad, torów kolejowych, mostów czy centrów logistycznych. Tego rodzaju infrastruktura może odegrać kluczową rolę w transporcie żołnierzy i ciężkiego sprzętu w przypadku konieczności szybkiej reakcji obronnej.
Przykładem rosnącego znaczenia tego podejścia jest wojna w Ukrainie, która obnażyła niedostatki mobilności wielu europejskich armii. Unia Europejska korzysta z doświadczeń NATO i Stanów Zjednoczonych, gdzie tego rodzaju rozwiązania są od lat skutecznie wdrażane.
Europejskie państwa na etapie aktualizacji planów
Strategia Komisji Europejskiej znajduje odzwierciedlenie w działaniach podejmowanych przez rządy krajów członkowskich. Niemcy w czerwcu 2023 roku ogłosiły nową wersję swojej Dyrektywy Ramowej dla Obrony Całościowej, zawierającą procedury obowiązujące w razie wybuchu konfliktu w Europie. Nancy Faeser, minister spraw wewnętrznych RFN, oświadczyła: „Plany te są niezbędne, aby lepiej przygotować się na rosyjską agresję”.
Podobne kroki podejmują także inne państwa – w tym Francja i Szwecja – które prowadzą przegląd i modernizację krajowych strategii bezpieczeństwa. Dostosowanie ich do nowych realiów – klimatycznych, militarnych i technologicznych – staje się koniecznością.
Bez paniki, ale z odpowiedzialnością
Nowa strategia Unii Europejskiej nie ma na celu wywołania zbiorowej paniki. Jest raczej racjonalną odpowiedzią na coraz bardziej złożony świat, w którym nieprzewidziane sytuacje mogą nastąpić w każdej chwili. Celem Komisji jest stworzenie społeczeństwa świadomego, przygotowanego i odpowiedzialnego – takiego, które nie tylko liczy na reakcję władz, ale też samo potrafi zadbać o własne bezpieczeństwo.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.